شهروند مؤثر کیست؟
شهروندان، دارای خوی همکاری و خودگردانی می‌باشند و ضمن حفظ هویت‌های خاص خود عضویتشان در دیگر هویت‌های جمعی را نیز حفظ می‌کنند و برای تحقق این هدف با تشکیل انجمن‌های مختلف، منافع شخصی و عمومی را پیوند می‌دهند.
شهروندان، دارای نقش‌های تفکیک شده می‌باشند و از حقوق، امتیازات و مسئولیت‌های این نقش آگاهند و آن را مطالبه می‌نمایند.
شهروند، در امور عمومی جامعه مشارکت می‌کند. در واقع شهروندان در امور مختلف از نگهداری از امکانات عمومی و حفظ فضای سبز تا تعمیر مدرسه محل و آسفالت و نظافت شهر و خیابان خود احساس مسئولیت می‌کنند.
شهروندان، با تشکیل شورای اسلامی شهر، به‌عنوان نهادی مستقل از دولت، به نظارت و مشارکت در تصمیم‌گیری‌های دولتی و اجرای آن‌ها می‌پردازند.
شهروند، در امور جامعه، منتقد است و عقاید سنجیده‌ای دارد. اما فضیلت اصلی یک شهروند، اعتدال و انصاف در قضاوت و انتقاد است. یعنی یک شهروند، درعین‌حال که نهادهای اجتماعی، فرهنگی و سیاسی را به باد انتقاد می‌گیرد، اما اگر همین نهادها در معرض تهدید واقع شوند، جانب انصاف را رها نکرده از آن‌ها دفاع می‌کند. شهروند، دیگران را به‌مثابه یک شهروندِ برابر با خود تلقی می‌کند و می‌پذیرد که ارزش و اعتبار و هویت آن شهروند، برابر با هویت خود اوست.
حس مشارکت و سهیم بودن در هزینه‌های شهری، در باطن یک شهروند به‌عنوان یک ضرورت وجود دارد نه به‌عنوان یک حس دلپذیر و به این ترتیب شهروند کسی است که هم خویش و منافع خویش را بنگرد و هم منافع دیگران را در نظر آورد.
به هر روی زندگی شهری یک زندگی جمعی است و برای موفقیت در این نوع زندگی بایستی فردگرایی و منفعت‌طلبی مهار شده و اخلاق جمعی رواج یابد و شهروندان در سایه همکاری و همراهی با دیگران و پذیرش مسئولیت‌ها، شرایط بهتری را برای خویش و دیگران فراهم سازند.