در تصویر محل مناقشهی این روزها، یک بازیگر مرد در نقش پسر، مادر سینماییاش را در آغوش میگیرد. صحنهای عاطفی که مهر مادری، دلبستگی فرزند و پیوند انسانی بین دو نسل را به تصویر میکشد. اما همین آغوش را یک مقام قضایی، مغایر با موازین شرعی و عرف جامعه تشخیص داد و به توقیف سریال انجامید! واقعا کدام عرف؟ کدام اخلاق و کدام موازین شرعی؟ آیا در این سرزمین، رابطه مادر و فرزندی، حتی در جهان داستان و در قاب سینما نیز باید با محدودیت مواجه شود؟ آیا میتوان میان نقشآفرینی بازیگر و رابطه شخصی او با بازیگر مقابل تمایزی قائل نشد؟ آیا فراموش کردهایم که سینما عرصه بازنمایی زندگیست و بازیگر در مقام ایفای نقش، شخصیت دیگری را به تصویر میکشد؟ مگر نهاینکه آغوش مادر، در فرهنگ ایرانی و در حافظه جمعی ما، نماد امنیت، محبت، آرامش و پناه است؟ چگونه ممکن است تصویری که حامل چنین مفاهیم انسانی و ارزشمندی است به مصداقی برای نقض اخلاق عمومی تبدیل شود؟ البته هیچ کسی و هیچ اثر هنری فراتر از قانون نیست و نقد محتوای آثار سینمایی نیز حق جامعه و نهادهای مسوول است اما میان نقد، نظارت قانونی و توقیف یک اثر تفاوتهای اساسی وجود دارد. توقیف، تصمیمی سنگین با پیامدهای فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی است و نمیتوان آن را صرفا بر پایه برداشت شخصی از یک تصویر یا تفسیری نامشخص از عرف و شرع توجیه کرد. اگر هر رفتار انسانی در یک اثر نمایشی، بهدلیل احتمال ناسازگاری با برداشت فردی یک مقام، مستوجب توقیف باشد، فردا باید منتظر چه محدودیتهایی باشیم؟ آیا نمایش دستدادن، همدردی، گریستن در آغوش دیگری و حتی ابراز محبت خانوادگی نیز میتواند محل اتهام قرار گیرد؟ مساله فقط یک فیلم و دو بازیگر نیست؛ مساله، امنیت روانی و حرفهای هنرمندانی است که باید بدانند مرزهای مجاز و غیرمجاز فعالیت آنها با معیارهای روشن، قابل پیشبینی و قانونی تعیین میشود، نه با تفسیرهای شخصی و متغیر. هنر با حذف احساسات انسانی اخلاقیتر نمیشود. جامعهای که در آن حتی تصویر آغوش مادر و فرزند نیز به مسالهای قضایی تبدیل شود، بیش از آنکه به محدودیت سینما نیاز داشته باشد، به بازنگری در شیوه مواجهه با هنر و فهم عمیقتر از مناسبات انسانی نیازمند است. قرار نیست هر آنچه را نمیپسندیم، ممنوع کنیم، جهان براساس سلیقهی ما خلق نشده است. گاهی باید به جای توقیف، در برداشتهایمان تجدیدنظر کنیم.