این دو انتخابات تأثیر مستقیم بر تحولات ایران و آینده روابط بین الملل خواهد داشت و نقطه آغاز یک تحول بنیادین در سیاست خارجی این دو کشور و بسیاری کشورهای متأثر در سالهای آینده خواهد شد. در ایران هم ، برخلاف سخنگوی وزارت خارجه که البته خوب کُری میخواند و حاضرجواب است و معتقد بود که از طریق تلویزیون نتایج این دو انتخابات را میبینیم ، تحلیلگران آگاه سیاسی و حتی عامه مردم که از تفاوت رویکردهای مثلاً جمهور یخواه و دمکرات در آمریکا و در اسرائیل در مواجهه با مسأله ایران باخبرند ، این دو انتخابات را با هیجان و حساسیت دنبال کرد . درسها و عبرت های این دو انتخابات را مرور میکنیم.
۱ احتمالاً بستن مرزهای زمینی و هوایی توسط کشورهای عراق و پاکستان ، این گزاره را برای همیشه در ذهن سیاست گذاران ایرانی، جا انداخته که باید به منافع ملی برگشت. پس طبیعتاً هر کشوری منافع ملی خود را دنبال میکند و باید چنین باشد البته. فلذا باید به نتیجه هر انتخاباتی در هر کشوری بدون خوش بینی ساده لوحانه یا بدبینی متوهمانه از دریچه منافع ملی آن کشور نگریست.
۲ این دو انتخابات ظرف یک هفته نشان داد ، هنوز هم هیچ پدیده ای کم هزینه تر ، مسالمت آمیزتر و سالم تر از صندوق رأی برای تغییر سیاست و رویکرد دولت ها و حکومت ها توسط اکثریت مردم وجود ندارد.
۳ اساساً معنای انتخابات در مشارکت حداکثری است. مشارکت های زیر ۵۰ درصد ، مخدوش و غیردموکراتیک و در عمل ، نتیجه ای خلاف ذات دموکراسی دارد و منجر به دیکتاتوری و حاکمیت اقلیت بر اکثریت میشود. این نکته را به خاطر بسپارید.
۴ مشارکت های پایین در انتخابات های اخیر ایران ، نشانه بیماری صندوق رأی ، ناکارآمدی ساز و کارهای انتخابات از نحوه تأیید صلاحیت ها تا تبلیغات و برگزاری و اقدامات اجرایی انتخاباتی است ، حتماً باید این بیماری را درمان کرد. دست کم از تجربه اجرایی این دو انتخابات میتوان الگوگیری کرد.
۵ اعتماد مردم به صندوق رأی ، ناموس دموکراسی است . اگر این اعتماد نباشد ، مشارکت پایین ، نتایج نامشروع و انتخابات نامقبول است . باید اعتماد مردم را بازسازی و احیاء کرد. تصور میکنم کسی در ایران نباشد که نپذیرد اعتماد مردم در این سالها به تاراج رفته و این سرمایه اجتماعی مهم تضعیف شده است و مگر بستر جنگ های اخیر جز این بود.
۶ گرایش کلی اکثریت در همه دنیا میانه روی ، اعتدال صلح طلبی و حرکت به سوی اصلاحات تدریجی است . نمی توان با این خواست ذاتی و قلبی عموم مردم مبارزه کرد. اینکه برخی از مشارکت حداقلی مردم در انتخابات استقبال میکنند بی ارتباط با دانستن این رویکرد کلی اکثریت ، نیست.
۷ البته که نباید انکار کرد ، جنگ افروزی غیرقانونی ، ظالمانه و وحشیانه نتانیاهو و ترامپ علیه ملت ایران و عواقب آن، عامل اصلی در شکست آ نها در این دو انتخابات بود. مثلث خون کودکان میناب و لامرد و بیداری ملی ایرانیان و نیز مقاومت هوشمندانه آ نها در برابر فتنه انگیزی های منافقانه و مرعوب نشدن آ نها در برابر محاصره و تحریم و بمباران ، نتیجه بخش بوده است.
۸ نگره های دموکرات و جمهور یخواه ؛ اگر نگوییم در استراتژی ، حداقل در تاکتیک متفاوت اند. بالاخره ، ۷ رئیس جمهور آمریکا از ذره ای عقلانیت برخوردار بودند که علیه ایرانِ پس از ۵۷ ، جنگ را آغاز نکردند و حتماً ترامپ وحشی و دیوانه با سایرین مثلاً اوباما یا کلینتون تفاوت دارد. در موضوعات مختلف از فلسطین تا ایران. باز هم میگویم به تاکید که برخی دوباره از این سخن برداشت جانبداری از اوباما یا کلینتون نکنند. آ نها هم بالطبع تابع منافع ملی خود بوده و هستند و خلاف برخی سیاسیون ایرانی که ابایی نداشته اند از ترجیح مثلاً سوریه به خوزستان بگویند ، در پی تحصیل منافع ملی خود هستند. مهم هوشمندی ایران است برای حرکت مابین این شکاف ها و روزنه ها.
۹ سیاست ، هنر استفاده از فرصت ها با واقع بینی و دوری از توهم است . در سالهای اخیر ، ایران ما فرصت های بی شماری را از دست داده و خسارت های فراوانی از این جهت دیده است. اگر نتایج دو انتخابات اسرائیل و آمریکا ، روزنه و شکافی در اختیار ایران میگذارد تا لحظه ای و دمی بیاساید و در آرامش قرار گیرد و معطوف حل مشکلات اقتصادی کشور شود، حتماً این کار باید انجام شود بی فوت وقت و هر گونه درنگ.
۱۰ ایران به پیش از نهم اسفند برنمی گردد. حتی به پیش از ۱۸ و ۱۹ دی. و سایر تجارب تلخی که این سالها در معرض دشواری آ نها قرار گرفته است. بیاییم از این تجارب درس بگیریم. عبرت بگیریم. بیاییم به ایران بازگردیم. به وطن زخمی ، اندوهگین و در سختی و رنج امروزمان ، میتوان ایران را دوباره احیاء کرد از میان همین روزنه ها. میتوان …