تصمیمی که شاید تا چند سال پیش در میان جوانان چندان فراگیر نبود اما امروز که کشور ایران در سراشیبی پیری جمعیت است دیگر نمیتوان به سادگی از کنار آن گذشت. وزارت ورزش و جوانان اعلام کرده است: »بیش از ۱۸ میلیون نفر از جمعیت کشور در سن ازدواج قرار دارند اما تاکنون ازدواج نکردهاند جمعیتی شامل حدود ۱۰ میلیون مرد و بیش از ۸ میلیون زن.« این آمار زنگ هشداری دربارهی تغییر نگرش به تشکیل خانواده که یکی از مهمترین نهادهای اجتماعی است. واقعیت این است که ازدواج در جامعه امروز ایران، فقط یک تصمیم عاطفی برای یافتن شریک و همراه زندگی نیست بلکه تصمیمی دشوار و پرهزینه است. جوانی که شغل پایدار ندارد، درآمدش، کفاف هزینههای زندگی را نمیدهد، از تامین مسکن عاجز است و هر روز با خبر تازهای از افزایش قیمتها و وخیمترشدن وضعیت اقتصادی روبهرو میشود، چگونه میتواند در ذهنش، جایی برای فکرکردن به تشکیل خانواده، بگذارد. وقتی تهیه یک خانه کوچک به رویا تبدیل شده و هزینههای ابتدایی یک مراسم ازدواج نیز از توان بسیاری از خانوادهها خارج است، طبیعی است که بخشی از جوانان عطای ازدواج را به لقایش ببخشند. آنها نمیخواهند زندگی مشترک را با اضطراب اجاره خانه، قسط و بدهی آغاز کنند. اما تمام ماجرا اقتصاد نیست. جوانان امروزی، نگاه متفاوتی به زندگی دارند. استقلال فردی، آزادی انتخاب، مسوولیتپذیری و حتی تجربههای ناموفق اطرافیان در شکلگیری نگرش آنها به ازدواج تاثیر گذاشته است. بعضیها ترجیح میدهند بهجای پذیرفتن مسوولیت زندگی مشترک، مجرد باشند و بسیاری از خانوادهها ناچار به پذیرش حق انتخاب آنها هستند. با این حال باید میان تجردی که مربوط به انتخاب آزادانه است و تجردی که از سر ناچاری و ناامیدی شکل گرفته، تفاوت قائل شد. نگرانی اصلی آنجاست که جوانی نه از سر میل، بلکه بهدلیل نداشتن چشماندازی روشن از تشکیل خانواده صرفنظر کند. ۱۸ میلیون نفر، عدد قابل تاملی است که اگر نقاب از چهره بردارد در پس آن، تردید، حسرت و آرزوهای بر بادرفتهای نمایان میشود. مسوولان باید بپذیرند ازدواج را نمیتوان با بخشنامه و توصیه به دفتر زندگی جوانان بازگرداند. تا وقتی امکان یک زندگی معمولی فراهم نباشد، بعید است این دفتر دوباره با نام ازدواج پر شود.